Przy kasie w markecie, stałam w kolejce za rodzicami z synkiem. Chłopiec około 6-7 lat. Wiercił się , dotykał toreb innych ludzi, przesuwał ręką po taśmie, ruszał zakupy innych, próbował sam wyjść przeciskając się pod barierką…Na to matka , wiele razy !-:” zostaw, nie ruszaj, oddaj, chodź tu, nie dotykaj bo będziesz miał brudne ręce..”.

W końcu zwróciła się do męża, który do tej pory całkiem spokojnie rozglądał się po sklepie nie zwracając uwagi na pociechę i małżonkę: “powiedz mu coś !” Na co mąż : „chodź tu”;  na co dziecko, jak tytuł wpisu- „jak na lato”- robiło dalej swoje.

Wielokrotnie widywałam też dzieci w sklepach wrzeszczące jak obdzierane ze skóry, chcące takim zachowaniem wymóc zakup lub zachowanie rodzica. Często rodzice w takim momencie,  na bok odkładają zasady wychowawcze, by nie wzbudzać większej sensacji.

Hołdując takiej samej zasadzie podobnie zachowują się też dorośli zastraszacze.  Szefowi – “małemu zastraszaczowi” potrzebna jest też odpowiednia scenografia, kostiumy, rekwizyty, statyści. W swoim wielkim gabinecie siedzi za wielkim biurkiem, często na tle okna, by wchodzących petentów dosłownie oślepiła aura jego wielkości i by pokornie spuszczali wzrok. Zaprzecza, że tyranizuje otoczenie.Trwa w błogiej nieświadomości, strach podwładnych biorąc za oznakę szacunku.Rodzice ośmieszają dziecko przed sobą, rodziną , znajomymi i obcymi.

“Dorośli” rodzice, szefowie- krzyczą, grożą, lekceważą. Czy tak tworzy się autorytet? Gdy nie ma się autorytetu sięga się po atrybuty władzy. Takie zachowanie, podobnie jak u dziecka, jest oznaką słabości.

Dawanie dzieciom zbyt wielu albo zbyt mało instrukcji ma negatywny wpływ na ich rozwój. Nie przynosi również efektów wychowawczych. Właściwie przynosi, tylko nie takie jakie byśmy oczekiwali. Zbyt duży nadzór, kontrola kojarzy się z dominacją bez brania pod uwagę pragnień czy potrzeb dzieci.

Z kolei niedostateczny nadzór kojarzy się ze zbytnią łagodnością, pobłażaniem, nieegzekwowaniem przyjętych norm postępowania oraz zdjęciem z siebie odpowiedzialności za wychowanie swojego dziecka. Prowadzi również do poczucia braku bezpieczeństwa u dziecka , co jest jedną z podstawowych potrzeb.

Zbyt częste przeskakiwanie z nadzoru do pobłażania jest równie złe (lub gdy jedno z rodziców wyłącznie nadzoruje, a drugie wyłącznie pobłaża), ponieważ dziecko nie ma świadomości istnienia jasnych reguł opisujących oczekiwania wobec swojej osoby, zasad nagradzania i karania. W takim przypadku dziecko albo decyduje się grać rolę szarej myszy, która cały czas boi się zrobić coś po swojemu, albo rolę rewolucjonisty, który postępuje według własnych wytycznych, za nic mając nieznane sobie regulaminy rodziców.

Ken Blanchard – “przywództwo to nie jest coś co robi się ludziom, ale coś co robi się z ludźmi”. Parafrazując – wychowywanie to nie jest coś co robi się dzieciom, ale coś co robi się z dziećmi.

Wiele matek wręcz podkreśla, że ojcowie zdecydowaną większość spraw związanych z wychowaniem składają na ich barki.

Pracuję z rodzinami, w których zaistniały mniejsze bądź większe problemy, stąd moje refleksje nad rolą ojca a właściwie jego emocjonalnego braku w wychowaniu dzieci.

Fromm: „Matka jest pokarmem, miłością , ciepłem, ziemią. Być kochanym przez nią to tyle, co być żywym zakorzenionym, mieć ojczyznę i dom….. ..ojciec reprezentuje świat myśli, przedmiotów, które są dziełem ludzkich rąk, świat prawa i ładu, dyscypliny, podróży, przygody. Ojciec wskazuje dziecku drogę w świat”.

Miłość matki jest bezwarunkowa.

Miłość ojcowska jest zdeterminowana określonymi cechami zachowania dziecka – kocham cię bo spełniasz moje oczekiwania, wypełniasz obowiązek, jesteś taki jak ja. Wyobraża abstrakcję, sumienie, obowiązek, prawo i hierarchię. Miłość ojcowska można utracić, jeśli nie spełni się oczekiwań.

W dobie pośpiechu, internetu,  trudniej  ojcu sprawować rolę „wprowadzającego w życie” . Dzieci ojców, którzy nie zajmują się dziećmi (mimo fizycznej obecności nie są emocjonalnie dla dzieci dostępni)  są gorzej społecznie przygotowane niż dzieci ojców nieobecnych.

Czy wiesz, że :

1. Gdy ojciec dyscyplinuje dzieci  mają one później mniejszą tendencję do oszustw i kłamstw.
2. Gdy ojciec daje  odczuć jaki jest opiekuńczy , dzieci w przyszłości stają się bardziej hojne, otwarte na ludzi i świat.
3. Gdy ojciec jest nadmiernie  surowy, emocjonalnie odległy- dzieci mają większą tendencję do zwierzeń (wskaźnik braku dojrzałości i potrzeby uległości).
4. Gdy ojciec liczy się z opinią dziecka, jest łagodny, okazuje czułość bardzo rozwijają się u dziecka uczucia moralne.
5. Gdy ojciec obdarza córkę większym zainteresowaniem wpływa to na rozwój w jej zachowaniu cech kobiecych. Mówi się nawet, że córka jest tym bardziej kobieca im bardziej męski był ojciec. Natomiast identyfikacja z rodzicem tej samej płci koreluje z wysokim rozwojem potrzeby osiągnięć.
6. Ojciec , który jest przez syna postrzegany jako silny i kompetentny, a który jednocześnie nie tłumi poczucia wolności stanowi najkorzystniejszy model.
7. Stawianie przez ojców odpowiednio wysokich wymagań, przy jednoczesnym pozytywnym stosunku stwarza odpowiedni klimat do rozwoju intelektualnego
8. Jeśli syn uważa, że jego postępowanie jest podobne do postępowania ojca, mniej przeżywa stany lękowe, ale kształtuje autorytarne cechy osobowości.
9. Im bardziej ojciec jest serdeczny wobec chłopca, tym bardziej chłopiec identyfikuje się z nim i tym pewniej będzie czuł się w roli mężczyzny. Chłopcy, których ojcowie są nieprzyjemni i odrzucają ich emocjonalnie, często stają się zniewieściali.
10. Aktywne, zdrowe  uczestnictwo ojca w wychowaniu syna pozwala synowi na zerwanie symbiotycznej więzi łączących go z matką. Tym samym na wykształcenie zdrowej, męskiej seksualności, męskiej tożsamości. Jeśli się tak nie stanie będzie, w dorosłym życiu, nienawidził kobiet za to, że ich potrzebuje. Wojciech Eichelberger w swojej książce „Zdradzony przez ojca” ujmuje to tak : „Męska seksualność domaga się zaspokojenia w bliskości z kobietą, ale pozbawiona dostępu do serca, skażona wstrętem, pogardą i nienawiścią staje się dziką bestią, która niszczy zarówno nas, jak i te, które tak pragniemy”.
11. Z badań „niezbicie wynika, iż to właśnie nieobecny ojciec jest tym nieszczęściem, które w największym stopniu łączy młodocianych przestępców -nie kolor skóry, nie brak edukacji, nie bieda.” (Polityka – nr 22 (2195) z dnia 1999-05-29; s. 17)

” Jeden z moich przyjaciół ma syna, który fanatycznie kocha koszykówkę. Mój przyjaciel nigdy się tym sportem  nie interesował. Jednego roku poświęcił wakacje, aby pojechać z synem i obejrzeć wszystkie spotkania reprezentacji na europejskim turnieju koszykówki. Pomijając fakt, że zajęło to ponad trzy tygodnie, czyli całe wakacje,  to jeszcze kosztowało dość dużo. Gdy powrócili, zapytałem przyjaciela:
- Czy ty naprawdę tak bardzo lubisz piłkę koszykową?
- Nie, nie cierpię koszykówki – odparł – Ale za to bardzo kocham mojego syna ”

Czy zgadzasz się z tym?

Jakie są Twoje doświadczenia życiowe w tej kwestii?

Jak i czy w ogóle dzisiejszy zachodni świat przygotowuje chłopca do bycia ojcem?

Ciekawe – prawda ? Ja kobieta, matka mam napisać  do Was , drodzy tatusiowie , jak macie stać się dobrymi ojcami. Jakie ja mam w tym względzie doświadczenie ? Najłatwiej mi napisać – sam sobie wymyśl jak być dobrym ojcem.

Masz być  :  twardy, empatyczny, czuły, mądry, gotowy do zabawy z dzieckiem , do mycia naczyń, zakupów, ochrony domu, kopania ogródka …masz  potrafić :  zapewnić byt rodzinie, naprawić sprzęt domowy , poruszać się w strefie ekonomii, pomalować ściany….  Masz być  ….schematy, mity, stereotypy..

Dobrze by było gdybyś taki był drogi tato, ale to nie jest najważniejsze. Dla mnie ojciec to ktoś na tyle silny, że zawsze otworzy słoik z przetworem zimowym , ktoś kto w deszcz idzie wyprowadzić samochód i podstawia go pod drzwi żeby dzieci nie zmokły, ktoś kto w najcięższy mróz idzie po lekarstwa dla dziecka , ktoś na tyle odważny, ktoś kto cichutko zamyka drzwi gdy dziecko śpi, ktoś kto popołudniami  po pracy naprawia i maluje stary rowerek po to, by później biegać godzinami przy dziecku trzymając za wystające drewienko, by dziecko nauczyło się samo jeździć, ktoś kto zauważy, że szklą się dziecka oczy i być może ma gorączkę…..

Wrażliwość, zdolność do obdarowywania ludzi uczuciami, energia, wyraziste emocje połączone  ze zdolnością do podejmowania zobowiązań i brania odpowiedzialności, odporność na trudności, wiara w siebie i swoją wartość. Ktoś, w czyich oczach córka czy syn widzą miłość, wiarę i podziw , ktoś na czyją pomoc i wyrozumiałość i wsparcie  córka czy syn mogą liczyć.

Uważam, że  za atmosferę w domu odpowiada wcale nie matka tylko ojciec. To jego postawa i  zachowania tworzą klimat w domu. Uważam, że ogromnie przecenia się w tym względzie rolę kobiety , matki .To właśnie tu  upatruję najważniejszej i najtrudniejszej roli ojca. Jeżeli spotkacie gdzieś w literaturze takie podejście to napiszcie do mnie. Mnie udało się jedynie znaleźć słowa Cambella  „Nie zdarzyło mi się spotkać w życiu naprawdę szczęśliwej , pełnej ciepła rodziny, w której mąż i ojciec uchylałby się od rodzinnych powinności. Mąż musi wspierać żonę. Kobiecie trudno jest kochać męża, kiedy czuje, że nie ma on ochoty być dla niej oparciem we wszystkich dziedzinach życia.

Jednak to na mężu spoczywa obowiązek inicjowania miłości. Można pozazdrościć mężom, którzy odkryli ten sekret. Miłość jaką żona odpowiada mężowi, jest darem bezcennym- moim zdaniem – najcenniejszym na świecie. Mężczyzna, który weźmie na siebie całkowitą odpowiedzialność za rodzinę i przejmie inicjatywę w okazywaniu swojego uczucia żonie i dzieciom, otrzyma wspaniałą nagrodę : kochającą go, doceniającą i pomocną żonę oraz doskonale rozwijające się w atmosferze spokoju i bezpieczeństwa dzieci. Każda rozpadająca się rodzina jest pozbawiona męskiego przywództwa w tym względzie.”

Życzę wszystkim ojcom  radości z pełnienia tej roli.

Przyszedłem do twojego pokoju z własnej woli. Kilka minut temu, kiedy czytałem w bibliotece gazetę, przetoczyła się przeze mnie dusząca fala wyrzutów sumienia. W poczuciu winy stoję przy twym łóżku. Oto, co pomyślałem, synu.

Byłem dla ciebie ciężarem. Zrugałem cię, kiedy szykowałeś się do szkoły, ponieważ ledwie przetarłeś twarz ręcznikiem. Kazałem ci prosić o pozwolenie, byś nie musiał czyścić butów. Krzyknąłem ze złością, gdy upuściłeś coś na podłogę. Przy śniadaniu też wytknąłem ci błąd. Rozlałeś coś. Pospiesznie przełykałeś jedzenie. Zbyt grubo posmarowałeś chleb masłem. A potem, kiedy zacząłeś się bawić, a ja szykowałem się do wyjścia, odwróciłeś się i krzyknąłeś: „Do widzenia, tato!”. Spojrzałem na ciebie spod oka i w odpowiedzi powiedziałem jedynie: „Nie garb się!”

Wszystko zaczęło się od nowa późnym popołudniem.

Zobaczyłem cię już na drodze. Na klęczkach grałeś w kulki. Miałeś dziurawe skarpety. Upokorzyłem cię przy twoich kolegach, każąc ci maszerować przed sobą do domu. Skarpetki były drogie — gdybyś sam musiał je kupić, bardziej byś o nie dbał! Wyobraź sobie synu, tak pomyślałem.

Czy pamiętasz, jak później, kiedy czytałem w bibliotece, wszedłeś nieśmiało, z wyrazem bólu w oczach? Kiedy spojrzałem znad gazety, stałeś w drzwiach wahając się, czy wejść.

„Czego znów chcesz?” — warknąłem.

Nie odpowiedziałeś, tylko przebiegłeś przez pokój, jak burza i zarzuciłeś mi ręce na szyję, i pocałowałeś mnie, i twoje małe rączki zacisnęły się z uczuciem, które Bóg zaszczepił w twoim sercu, i którego nie zabije nawet moje zaniedbanie. A potem już cię nie było — twoje nóżki tupały na schodach. Tak, synu, wkrótce potem gazeta wysunęła mi się z rąk i chwycił mnie okropny, chorobliwy strach.

Cóż za nałóg mną owładnął?

Nałóg wynajdywania błędów i dawania reprymend — tak jakbym zapomniał, że jesteś tylko chłopcem. Ale nie dlatego, że cię nie kocham. To dlatego, że zbyt wiele od ciebie wymagałem. Oceniałem cię na miarę moich własnych lat. A tyle było w twoim zachowaniu prawdy, dobra i delikatności. Twoje serce jest tak wielkie, jak brzask nad wzgórzami. Było to widać, kiedy wbiegłeś, by spontanicznie pocałować mnie na dobranoc.

Nic więcej nie liczy się tej nocy, synu. Przyszedłem pod osłoną ciemności do twojej sypialni i klęczę tu zawstydzony!

To kiepska pokuta. Wiem, że nie zrozumiałbyś tego wszystkiego, gdybym mówił do ciebie za dnia, kiedy nie śpisz. Ale jutro będę prawdziwym tatą! Będę twoim kumplem i będę płakać, gdy ty płaczesz, i śmiać się, gdy ty się śmiejesz.

Ugryzę się w język, kiedy przyjdą słowa zniecierpliwienia. Będę wciąż sobie powtarzał, jak zaklęcie: „On jest tylko chłopcem, małym chłopcem!”

Chciałem widzieć w tobie mężczyznę. A jednak teraz, kiedy skulony śpisz na swym posłaniu, widzę, synu, że jesteś wciąż dzieckiem. Jeszcze wczoraj tuliła cię mama, trzymałeś głowę na jej ramieniu… Żądałem zbyt wiele. Zbyt wiele.

W. Livingston Larned