Analiza, to także próba zrozumienia zaobserwowanych zachowań dziecka, odczytanie ich znaczenia, zrozumienie przeżyć i potrzeb dziecka. Wyjaśniać, tłumaczyć zachowania lub ich brak można poprzez wykazanie ich związku z dotychczasowymi doświadczeniami dziecka lub przez wskazanie, jaką funkcję pełni dane zachowanie w życiu dziecka. Przydatna będzie tu wiedza nauczyciela o rozwoju dzieci i jego środowiskowych uwarunkowaniach.

Wiele umiejętności ważnych dla nauki w szkole pojawia się już w wieku przedszkolnym. Dzieci „opanowują podstawowe sprawności i nawyki ruchowe, są na ogół zaradne i samodzielne w zakresie czynności samoobsługowych, posługują się myśleniem przyczynowo-skutkowym, porządkowaniem i klasyfikowaniem różnych obiektów, mają umiejętności porozumiewania się i współdziałania z dorosłymi i rówieśnikami, z wiekiem zyskują wytrzymałość i odporność na fizyczny i intelektualny wysiłek, w ich aktywności pojawiają się obok zabawy nowe formy: nauka i praca, wreszcie osiągają gotowość psychomotoryczną, słownikowo-pojęciową i emocjonalno-motywacyjną do opanowania mowy pisanej[1]

Proponujemy, aby nauczyciel  analizując dane z przeprowadzonej obserwacji starał się odpowiedzieć na pytanie, co ułatwi a co utrudni dziecku naukę w szkole i świadomie posługiwał się ustalonymi kategoriami porządkowania wyników obserwacji. W metodzie Skala Gotowości Szkolnej (SGS) ogólnymi kategoriami analizy są  Podskale.

Umiejętności Szkolne

Treść zachowań i umiejętności, które składają się na tę podskalę odpowiada zadaniom stawianym przed dziećmi w ramach wychowania  przedszkolnego i zarazem oczekiwaniom nauczycieli. Analizie powinna zostać poddana: znajomość cyklicznych zmian w przyrodzie, działania związane z liczeniem, opowiadanie obrazków i historyjek obrazkowych, nabywanie umiejętności fonologicznych, rysowanie szlaczków. Te zachowania i umiejętności są związane z rozwojem różnych funkcji psychicznych: uwagi, pamięci, reprezentacji pojęciowej (liczba, przestrzeń, czas) i działań z nią związanych, myślenia operacyjnego i przyczynowo-skutkowego oraz rozwoju psychomotorycznego.

Dziecko we wczesnych fazach rozwoju umysłowego myśli w działaniu, mówi o tym, co robi,  przekłada przedmioty, kiedy chce je policzyć itp. Natomiast nauka szkolna oparta jest o obrazy i pojęcia, jest w dużym stopniu zwerbalizowana, wymaga umiejętności szeregowania, klasyfikowania i myślenia przyczynowo- skutkowego. Analizy wymaga proces przechodzenia od myślenia konkretnego do posługiwania się reprezentacją symboliczną.

Kompetencje Poznawcze

Analiza tej podskali obejmuje zachowania i umiejętności  dziecka, które dotyczą jego zainteresowań i osiągnięć poznawczych. Są to: poszukiwanie i gromadzenie doświadczeń, łączenie ich w ogólniejsze kategorie poznawcze (np. pojęcia), odkrywanie zależności między doświadczeniami i komunikowanie swoich doświadczeń innym. Analiza dotyczy umiejętności poznawczych związanych z różnymi obszarami działań dziecka: z poznawaniem świata przyrody, świata społecznego i symbolicznego. Pamiętać trzeba, że wiele z tych umiejętności wykracza poza rozwojowy i edukacyjny kanon przygotowania sześciolatka do edukacji w szkole, np. umiejętności matematyczne dodawania i odejmowania do 100. Nauczyciel nie może oczekiwać, że pojawią się u większości dzieci, ale powinien umieć je dostrzegać.

Sprawność Motoryczna

Analiza dotyczy aktywności i sprawności ruchowej dziecka, koordynacji ruchowej i sprawności manualnej oraz zadowolenia dziecka z udziału w zajęciach ruchowych.

Samodzielność

Osiąganie samodzielności wiąże się z tym, że w szkole dziecko pozostaje przez kilka godzin w grupie rówieśników. Oczekuje się od niego, że będzie samodzielne w zakresie czynności samoobsługowych i wykonywania zadań szkolnych oraz tego, że nie będzie wymagało ciągłej bliskości i uwagi nauczyciela.

Analiza samodzielności obejmuje te zachowania i umiejętności dzieci, które polegają na zaradności, samodzielnym poszukiwaniu sposobów rozwiązania trudnych sytuacji. Do podskali należą takie cechy zachowania, jak wytrwałość i odporność. Analiza dotyczy także  braku samodzielności, który widoczny jest w przejawianej zależności, częstych prośbach o pomoc, rezygnacji z własnej inicjatywy. Jeżeli takie zachowania dziecka nie mają przejściowego charakteru, mogą świadczyć o poważnych problemach.

Rozwijanie nowej formy aktywności jaką jest nauka, jest możliwe dzięki zdolności  oddzielenia czynności od  jej wyniku. Zabawa jest główną formą aktywności dziecka w wieku przedszkolnym. W zabawie liczą się czynności, one są celem i źródłem przyjemności. Nauka  jest  formą aktywności, w której ważny jest wynik, efekt.  Aby osiągnąć pożądany rezultat dziecko musi kontynuować pracę nawet wtedy,  kiedy nie ma na to ochoty. Oczekuje się od niego wytrwałości i zainteresowania wynikiem. Konieczność wykonywania poleceń wymaga ich rozumienia, pamiętania a także odporności na niepowodzenia podczas ich realizacji.

Niekonfliktowość

Rozpoczęcie nauki w szkole łączy się z przynależeniem do grupy, do społeczności szkolnej, co pociąga za sobą konieczność respektowania uzgodnionych a także nieformalnych reguł. Wiele zadań szkolnych wymaga współpracy z rówieśnikami, uwzględniania ich praw np. kolejności, część zadań wykonywana jest dla innych dzieci. Wiele problemów wiąże się z rozwiązywaniem sytuacji konfliktowych, w tym  związanych z rywalizacją.

Podskala zawiera pozycje odnoszące się do umiejętności społecznych: współdziałania w grupie, przestrzegania zawartych umów, uwzględniania praw innych dzieci, wyrażania ujemnych uczuć bez krzywdzenia innych. Wymienione tu zachowania dzieci dotyczą podejmowania prób rozwiązywania konfliktów i dążenia do opanowania gwałtownych uczuć w trudnych dla dziecka sytuacjach. Siedem pozycji tej podskali dotyczy zachowań agresywnych, gwałtownych przejawów emocji, wywoływania konfliktów.

Aktywność Społeczna

Dotyczy zachowań i umiejętności dziecka w zakresie kontaktowania się i porozumiewania z rówieśnikami. Należą do nich: umiejętność komunikowania się, zadawania pytań, zdobywania informacji, zapraszania dzieci do wspólnej zabawy, wyrażania siebie i bycia rozumianym przez innych. Podskala obejmuje zachowania wspólnotowe związane z okazywaniem wsparcia i pomocy, a także zachowania świadczące o swobodnej ekspresji własnych uczuć.

Trzeba pamiętać, że wytrzymałość i odporność dzieci zależy od ich stanu zdrowia i stanu psychofizycznego. Jeżeli dziecko często choruje, bywa bierne, apatyczne, skarży się na hałas i przejawia inne zachowania świadczące o niskiej odporności fizycznej, to może mieć trudności z tolerowaniem warunków zewnętrznych typowych dla większości szkół. Podobny problem dotyczyć może dzieci o dużej wrażliwości emocjonalnej. Szczególnie w takim przypadku w przejściowym okresie wprowadzania reformy, rodzice powinni się zapoznać z warunkami szkoły i ze sposobem dostosowania środowiska do potrzeb dzieci.

W przeszłości szkoła jako środowisko nauki dla małych dzieci często była charakteryzowana jako miejsce o dość sztywnej strukturze, które wymagało dużej cierpliwości i przewidywania skutków własnego zachowania. Dzieci musiały nauczyć się czekać na przerwę, zgłosić się zanim wolno było im zapytać, pamiętać o przyniesieniu do szkoły potrzebnych rzeczy. Pomimo przewidywanych zmian w szkołach stosownie do Rozporządzenia w sprawie podstawy programowej[2], jeżeli dziecko często zmienia rodzaj zajęcia, bardzo krótko koncentruje uwagę, „nie słucha”, nie potrafi  zorganizować sobie zabawy, jest chaotyczne, nie kończy zadań i samowolnie wychodzi, przerywa nauczycielce, kiedy czegoś chce, to nauka w pierwszej klasie może być dla niego trudna.

cmppp.edu.pl

Przeczytaj również ten wpis

http://szkolnedziecko.pl/2010/06/gotowosc-dziecka-do-podjecia-nauki-sprawdz/

Zobacz również testy:

http://szkolnedziecko.pl/pdf/test-gotowosci1.pdf

http://szkolnedziecko.pl/pdf/test-gotowosci2.pdf

Zobacz i wybierz . Wartościowa wiedza.

http://www.ekademia.pl/kurs/wyrownywaniedeficytow#t29440

W sytuacji, gdy w przedszkolu/szkole/placówce jest uczeń przewlekle chory, dyrektor powinien:

- pozyskać  od rodziców (opiekunów prawnych) ucznia szczegółowe informacje na temat jego choroby oraz wynikających z niej ograniczeń w funkcjonowaniu;

- zobowiązać nauczycieli do pozyskania wiedzy na temat tej choroby, m.in. poprzez analizę publikacji z serii „One są wśród nas”, przekazanych do szkół przez kuratoria oświaty w całej Polsce;

- zorganizować szkolenie kadry pedagogicznej i pozostałych pracowników przedszkola/szkoły/placówki  w zakresie postępowania z chorym dzieckiem – na co dzień oraz w sytuacji zaostrzenia objawów czy ataku choroby;

- w porozumieniu z pielęgniarką szkolną lub lekarzem, wspólnie z pracownikami przedszkola/szkoły/placówki opracować procedury postępowania w stosunku do każdego chorego ucznia, zarówno na co dzień, jak i w przypadku zaostrzenia objawów czy ataku choroby. Procedury te mogą uwzględniać m.in. przypominanie lub pomoc w przyjmowaniu leków, wykonywaniu pomiarów poziomu cukru, regularnym przyjmowaniu posiłków, sposób reagowania itp. Powinny też określać formy stałej współpracy z rodzicami (opiekunami) tego dziecka oraz zobowiązanie wszystkich pracowników przedszkola/szkoły/placówki do bezwzględnego ich stosowania;

- wspólnie z nauczycielami i specjalistami zatrudnionymi w przedszkolu/szkole/placówce dostosować formy pracy dydaktycznej, dobór treści i metod oraz organizację nauczania do możliwości psychofizycznych tego ucznia, a także objąć go różnymi formami pomocy psychologiczno-pedagogicznej;

- podjąć starania w celu zorganizowania w przedszkolu/szkole/placówce profilaktycznej opieki zdrowotnej nad uczniami.

Jak podkreśla   Minister Edukacji Narodowej Katarzyna Hall  sytuacji, gdy w szkole/placówce nie ma  pielęgniarki lub higienistki szkolnej, profilaktyczna opieka zdrowotna nad uczniami musi być zorganizowana w innej formie.

Przeczytaj jeśli sytuacja dotyczy Ciebie i Twojego dziecka do czego zobowiązana jest szkoła czy przedszkole.

http://szkolnedziecko.pl/pdf/dziecko_z_astma.pdf

http://szkolnedziecko.pl/pdf/dziecko_z_cukrzyca.pdf

http://szkolnedziecko.pl/pdf/dziecko_z_hemofilia.pdf

http://szkolnedziecko.pl/pdf/dziecko_z_padaczka.pdf

http://szkolnedziecko.pl/pdf/funkcjonowanie_dziecka_chorego.pdf

Pamiętaj jednak, że ciąży na Tobie obowiązek dbania o regularne uczęszczanie dziecka na zajęcia. Niewypełnianie obowiązku uczęszczania dziecka do przedszkola podlega egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. O jego niespełnieniu możemy mówić, gdy w ciągu miesiąca jest nieusprawiedliwionych 50 proc. obowiązkowych zajęć edukacyjnych w przedszkolu.

Polecam stronę gdzie znajdziesz bajki-zasypianki, bajki- pomagajki .

Na stronach Zasypianek znajdziesz dużo o bajkach pomagajkach (terapeutycznych) – bajkach, które mogą pomóc Twojemu dziecku w przezwyciężeniu jego problemów. Niektórzy nazywają je „bajki terapeutyczne”, inni „bajki-pomagajki”. Pomagajki to fajna nazwa bo pokazuje, że nie trzeba być „chorym”, żeby z nich korzystać. One są po to by pomóc we wszystkich tych troskach dzieciństwa, które każde dziecko w mniejszym lub większym stopniu ma.

http://bajki-zasypianki.pl/

Zobacz również:

http://otodzieci.pl/gry-edukacyjne/sudoku-dla-dzieci/

http://www.bobibobi.13tka.com/gry-logiczne/kwiatowe-sudoku.php

http://www.qlturka.pl/

http://portgier.pl/gra/3914/sudoku_online

http://www.info.e-dziecko.eu

http://www.naprzerwie.pl/naprzerwie/0,0.html

http://otodzieci.pl/strony-dla-dzieci/czas-dziecipl/

www.edugames.pl

http://www.kolorowanki-dla-dzieci.pl/szlaczki.html

http://superkid.pl/pl/cwiczenia-dla-dzieci-znajdz-roznice

Zobacz i wybierz . Wartościowa wiedza.

http://www.ekademia.pl/kurs/wyrownywaniedeficytow#t29440

Uczniowie ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, to w szczególności dzieci i młodzież:

• wybitnie zdolna;
• niepełnosprawna i przewlekle chora;
• z zaburzeniami zachowania;
• niedostosowana społecznie i zagrożona niedostosowaniem;
• pochodząca ze środowisk i obszarów zaniedbanych ekonomicznie i kulturowo;
• przybywająca z zagranicznych systemów edukacji;
• z innymi trudnościami w nauce.

MEN chce mocniej wspierać uczniów. Wprowadza Kartę Potrzeb i Świadczeń.

Ministerstwo Edukacji Narodowej chce mocniej wspierać uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. MEN chce, aby nauczyciele, psychologowie i rodzice dokonywali analizy ucznia i określali jego zadania w Karcie Potrzeb i Świadczeń.

Minister Katarzyna Hall tłumaczy, że ten pomysł skierowany jest do uczniów zarówno wybitnych, jaki słabszych.

Katarzyna Hall mówi, że szkoły będą realizowały dodatkowe zajęcia tak, żeby wykonać założenia zawarte w Karcie Potrzeb i Świadczeń. Na wykonywanie tych zadań nauczyciele mogą przeznaczać dodatkowe godziny, które mają od przyszłego roku organizować. Przykładowy matematyk mógłby jedną godzinę przeznaczać na zajęcia wyrównawcze dla najsłabszych, a drugą – na kółko matematyczne dla przyszłych olimpijczyków.

Co najmniej raz w roku komisja będzie weryfikować zapisy w Karcie na podstawie postępów ucznia. Jeżeli nie będzie postępów, to specjaliści będą szukali innych rozwiązań żeby pomóc dziecku.
Minister Hall dodaje, że dodatkowe zajęcia wpisane w Kartę wybitnych uczniów nie będą obowiązkowe. Nie wyklucza jednak wprowadzenia obowiązku uczęszczania na lekcje wyrównawcze dla dzieci gorzej uczących się.

Karta zawierać będzie:

1) diagnozę wynikającą z orzeczenia lub opinii wydanej przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną oraz diagnozę medyczną,

2) rozpoznanie dokonane przez nauczycieli i specjalistów ze szkoły,

3) obszary funkcjonowania, w których dziecko/uczeń potrzebuje wsparcia, terapii, specjalnej pomocy czy dostosowania metod pracy do jego możliwości,

4) informację o potencjalnych zdolnościach i umiejętnościach dziecka/ucznia, które należy rozwijać w trakcie edukacji,

5) zalecane świadczenia, pomagające rodzicom i władzom oświatowym w podejmowaniu decyzji dotyczącej formy spełniania obowiązku szkolnego czy obowiązku nauki,

6) rodzaj udzielanego wsparcia i okres, w którym było udzielane,

7) okresowe oceny efektywności działań podejmowanych wobec ucznia.

Zobacz kartę potrzeb i świadczeń :

http://szkolnedziecko.pl/doc/karta_potrzeb.doc

Pobierz

http://szkolnedziecko.pl/pdf/zmiany.pdf

Zobacz również:

http://otodzieci.pl/gry-edukacyjne/sudoku-dla-dzieci/

http://www.bobibobi.13tka.com/gry-logiczne/kwiatowe-sudoku.php

http://www.qlturka.pl/

http://portgier.pl/gra/3914/sudoku_online

http://www.info.e-dziecko.eu

http://www.naprzerwie.pl/naprzerwie/0,0.html

http://otodzieci.pl/strony-dla-dzieci/czas-dziecipl/

www.edugames.pl

http://www.kolorowanki-dla-dzieci.pl/szlaczki.html

http://superkid.pl/pl/cwiczenia-dla-dzieci-znajdz-roznice

http://www.mojebambino.pl

Zobacz i wybierz . Wartościowa wiedza.

http://www.ekademia.pl/kurs/wyrownywaniedeficytow#t29440

Skomentuj

W tym roku szkolnym 2009/2010 druk ten powinien być przekazany rodzicom do 15 czerwca 2010 r. Informacja o gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole podstawowej będzie sporządzana na podstawie dokumentacji prowadzonych obserwacji pedagogicznych.

W roku szkolnym 2010/2011 spełnianie obowiązku szkolnego rozpoczynają dzieci:

-         urodzone w okresie od 1 maja do 31 grudnia 2003 r

-         urodzone w okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2004 r

-         urodzone w okresie od dnia 1 września do 31 grudnia 2004 r.  na pisemny wniosek rodziców, którzy składają go do dyrektora publicznej szkoły podstawowej w obwodzie której mieszka dziecko. Wniosek powinien  być złożony nie później niż do dnia 15 kwietnia roku poprzedzającego rok szkolny, w którym dziecko powinno  lub może rozpocząć spełnianie obowiązku szkolnego.

Sprawdź czy Twoje dziecko jest gotowe do podjęcia nauki.

Nad czym musicie popracować, jakie deficyty rozwojowe wyrównać, żeby dziecko odnosiło w szkole sukcesy. http://szkolnedziecko.pl/pdf/gotowoscdonauki.pdf

sama sprawdź swoje dziecko http://www.cmppp.edu.pl/files/podrecznik_finalny_03.pdf

Zobacz również testy:

http://szkolnedziecko.pl/pdf/test-gotowosci1.pdf

http://szkolnedziecko.pl/pdf/test-gotowosci2.pdf

Zobacz wzór informacji

http://szkolnedziecko.pl/pdf/wzor_informacji.pdf

Zobacz projekt rozporządzenia MEN w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno- pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach

http://szkolnedziecko.pl/pdf/pomoc.pdf

Kochani rodzice- spokojnie. Każde dziecko rozwija się we własnym tempie.
Nawet, jeżeli po zapoznaniu się z powyższą lekturą uznasz , że Twoje dziecko nie osiągnęło jeszcze gotowości szkolnej, macie czas na wyrównanie deficytów. Na korzyść dziecka działa czas i Twoje zaangażowanie.
Uwierz w siebie, że będziesz dobrym rodzicem dla ucznia i uwierz , że Twoje dziecko będzie dobrym uczniem.

Zobacz również:

http://otodzieci.pl/gry-edukacyjne/sudoku-dla-dzieci/

http://www.bobibobi.13tka.com/gry-logiczne/kwiatowe-sudoku.php

http://www.qlturka.pl/

http://portgier.pl/gra/3914/sudoku_online

http://www.info.e-dziecko.eu

http://www.naprzerwie.pl/naprzerwie/0,0.html

http://otodzieci.pl/strony-dla-dzieci/czas-dziecipl/

www.edugames.pl

Zobacz i wybierz . Wartościowa wiedza.

http://www.ekademia.pl/kurs/wyrownywaniedeficytow#t29440

Edugames jest  projektem edukacyjnym

Jak wynika z badań 2,2 miliona dzieci w wieku 7-14 lat korzystało w listopadzie 2009 roku z internetu. Łączny czas w sieci tej grupy wyniósł 67,5 miliona godzin. Daje to blisko 31 godzin miesięcznie na statystyczne dziecko-internautę !

84% młodych ludzi gra w gry komputerowe przynajmniej raz na 2 tygodnie.

87% młodych internautów korzysta z sieci codziennie lub prawie codziennie

Czas więc na zmianę i wykorzystanie fascynacji dzieci grami komputerowymi w szkole.

Na portalu gracze mogą znaleźć gry edukacyjne z przedmiotów szkolnych na kilku poziomach trudności. Dzieci i młodzież mają bezpłatnie dostęp do gier, w których można podszkolić swoją znajomość min. ortografii, geografii, historii, chemii czy też języków obcych.

Użytkownicy grając zbierają punkty, trofea i monety. Mogą je zamienić w portalowym sklepiku na realne nagrody. Na portalu został stworzony system rankingów, który pozwala społeczności wyłaniać najbardziej aktywnych graczy i porównywać swoje wyniki.

Gracze mogą brać udział min. w „Grze dnia” i wyścigu o „Puchar miesiąca”.

Członkowie społeczności mogą łączyć się w „klany”, które wspólnie biorą udział w rankingach.

Zasadniczym celem portalu jest wsparcie kształcenia określonych kluczowych umiejętności, ważnych z punktu widzenia edukacji przez całe życie.
Wszystkie gry edukacyjne są dostosowane wyświetlania na tablicach interaktywnych.

www.edugames.pl

Zobacz również

http://otodzieci.pl/strony-dla-dzieci/czas-dziecipl/

http://www.info.e-dziecko.eu

http://www.naprzerwie.pl/naprzerwie/0,0.html

Zobacz i wybierz . Wartościowa wiedza.

http://www.ekademia.pl/kurs/wyrownywaniedeficytow#t29440

Skutki przesiadywania przed telewizorem we wczesnym dzieciństwie odezwą się mniej więcej u dziesięciolatków. Maluchom wychowanym na TV będzie gorzej szło w szkole, będą też częściej sięgać po niezdrową żywność – wynika z badania naukowców z uniwersytetów: Michigan i Montrealu, realizowanego w ramach Quebec Longitudinal Study of Child Development Main Exposure. W trakcie badania naukowcy pytali rodziców 1300 dzieci, jak wiele telewizji dziecko oglądało przez kolejne dwa lata i pięć miesięcy życia albo przez cztery lata i pięć miesięcy.

Okazało się, że dwulatki zasiadały na telewizyjne seanse przeciętnie nieco mniej niż dziewięć godzin tygodniowo. U czterolatków było to średnio niespełna 15 godzin. Jednocześnie 11 proc. dwulatków i 23 proc. czterolatków oglądało TV dłużej niż zalecane maksimum (dwie godziny dziennie).

Te same dzieci zbadano ponownie, gdy miały po dziesięć lat. Nauczycieli proszono o ocenę ich szkolnych osiągnięć i zachowania. Brano pod uwagę ogólny stan zdrowia i wskaźnik masy ciała. Okazało się, że dłuższy czas spędzany przed telewizorem w wieku dwóch lat owocował niższym poziomem zaangażowania szkolnego i gorszymi wynikami z matematyki. Dzieci te są też mniej aktywne fizycznie i piją więcej słodkich, gazowanych napojów. Mają również wskaźnik masy ciała większy niż rówieśnicy.

“Wczesne dzieciństwo to okres krytyczny dla rozwoju mózgu i kształtowania się zachowania” – zwraca uwagę kierująca badaniami, dr Linda Pagani z University of Montreal. – Zdrowy rozsądek podpowiada, że czas przed telewizorem zabiera nam czas, który można spędzić, angażując dziecko w inne, ubogacające jego rozwój zajęcia, które sprzyjają rozwojowi poznawczemu, behawioralnemu i ruchowemu”.

“Choć spodziewaliśmy się, że wpływ telewizji we wczesnym dzieciństwie ustąpi u dzieci po około 7,5 roku – fakt, że ujemne skutki nadal trwają, jest dość zniechęcający. Nasze wyniki są mocnym argumentem przeciwko zbyt długiemu oglądaniu telewizji przez maluchy” – dodała Pagani.

Psychologowie podkreślają, że dopóki brakuje naukowych dowodów na to, że oglądanie telewizji może być dla maluchów korzystne, rodzice powinni ograniczyć ich kontakt z telewizją i zachęcić dzieci do innych zajęć, np. pomocnych w nauce języka. Duże znaczenie ma wspólne czytanie książek czy zabawy rozwijające wyobraźnię, choć dobre są nawet zwykłe rozmowy przy posiłkach czy podczas kąpieli.

“Jeśli chodzi o dzieci w wieku od dwóch do pięciu lat, to zachęcajmy do dawkowania im pewnej ilości telewizji edukacyjnej dobrej jakości i odpowiedniej dla wieku” – dodają eksperci brytyjskiej organizacji National Literacy Trust, promującej m.in. wychowanie przez czytelnictwo.

Szczegóły w piśmie “Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine”. ZAN

PAP – Nauka w Polsce

Zobacz i wybierz . Wartościowa wiedza.

http://www.ekademia.pl/kurs/wyrownywaniedeficytow#t29440

Skomentuj

Astma to choroba społeczna, na którą warto zwrócić szczególną uwagę. W Polsce dotyka ok. 4 mln dorosłych i dzieci. Jest chorobą przewlekłą, która może utrudnić lub uniemożliwić normalne funkcjonowanie. Ale może też być dobrze kontrolowana i pozwalać na prowadzenie normalnego życia. Stąd uzyskanie i utrzymanie kontroli choroby jest głównym celem leczenia astmy.

Czym jest astma?

Astma to choroba, która powoduje stan zapalny (opuchnięcie) dróg oddechowych i ich zwężenie, utrudniające oddychanie. Może wywoływać kaszel, uczucie ściskania w klatce piersiowej i świszczący oddech. Astma występuje często, trwa całe życie i dotyka coraz więcej ludzi na całym świecie.

Co wywołuje zaostrzenie choroby?

Zaostrzenie astmy może być wywoływane poprzez bezpośredni kontakt z alergenami – na przykład styczność z futrem zwierzęcym czy użądlenie przez pszczołę – jednak najczęściej powoduje je infekcja.

Jakie są różnice między ostrym zapaleniem oskrzeli, astmą i zapaleniem płuc?

• Ostre zapalenie oskrzeli to wirusowe lub bakteryjne zakażenie dolnych dróg oddechowych (oskrzeli)
• Astma to zapalenie dróg oddechowych u osób szczególnie wrażliwych na określone, wywołujące ją czynniki – na przykład alergeny, zimne powietrze, drażniące substancje chemiczne – lub spowodowane wirusową infekcją nosa, gardła lub dróg oddechowych
• Zapalenie płuc to zakażenie bakteryjne płuc dotyczące ograniczonego obszaru płuca (zapalenie płatowe) lub całego płuca (zapalenie odoskrzelowe)

Niektóre objawy, takie jak zadyszka, gorączka, objawy słyszalne w płucach czy niskie ciśnienie umożliwiają lekarzowi rozpoznanie, czy dany przypadek jest zapaleniem płuc czy ostrym zapaleniem oskrzeli.

W przypadku wątpliwości lekarz może zalecić wykonanie prześwietlenia klatki piersiowej będącego najpewniejszym sposobem na rozpoznanie zapalenia płuc.

Dieta a płuca

Zdrowa dieta jest ważna dla każdego, ale z pewnością nie każdy wie, że przestrzeganie zbilansowanej, bogatej w składniki odżywcze diety może przyczynić się do zmniejszenia ryzyka zachorowania na choroby płuc.

Odpowiednia dieta może także przynieść poprawę zdrowia u osób cierpiących na konkretne choroby płuc.

Jakie zatem produkty należy spożywać, a jakich unikać, aby dbać o zdrowie swoich płuc?

Czy są choroby, których skutki można zminimalizować stosując odpowiednia dietę?

Dieta może negatywnie wpływać na stan zdrowia płuc przyczyniając się do:

• Zapalenia dróg oddechowych
• Reakcji alergicznych
• Stresu oksydacyjnego
• Otyłości, która może być powodem problemów z oddychaniem

Zbilansowana dieta obejmująca wysokie spożycie owoców, warzyw i ryb ogranicza ryzyko zachorowania na choroby płuc (zwłaszcza astmy i POChP). Chociaż wpływ diety na płuca wciąż jest obszarem nie do końca zbadanym, to wiadomo, że stosowanie się do poniższych rad przyczynia się do utrzymania ich w dobrym zdrowiu.

• Jedz owoce, warzywa i ryby.

• Ogranicz spożycie soli.

• Ogranicz ilość spożywanych kwasów tłuszczowych trans i omega-6.

• Utrzymuj prawidłową wagę.

• Ćwicz w miarę regularnie.

Antyutleniacze

Wpływowi stresu oksydacyjnego na organizm można zapobiegać spożywając produkty bogate w antyutleniacze. Zwalczają one wolne rodniki nie dopuszczając do ewentualnych szkód.

Źródła:

• Witamina C – owoce cytrusowe (pomarancze, cytryny, grejpfruty), kiwi, brokuły, zielona papryka

• Beta-karoten – morele, mango, marchew, papryka i szpinak

• Witamina E – zboża, kiełki pszenicy, migdały

• Likopen – pomidory świeże i przetwarzane

• Selen – zboża, orzechy brazylijskie, produkty pochodzenia zwierzęcego, zwłaszcza podroby i owoce morza

Kwasy tłuszczowe omega-3

Kwasy tłuszczowe omega-3 są niezbędnym składnikiem zdrowej diety, jednak spożywane są zbyt rzadko. Z kolei kwasy omega-6, choć równie potrzebne, spożywane są w nadmiarze.

Idealny stosunek kwasów omega-6 do omega-3 w diecie powinien wynosić 4:1, jednak w rzeczywistości jest on bliższy wartości 20:1.

Kwasy omega-3 pomagają ograniczać rozwój komórek nowotworowych w organizmie. Mają także działanie przeciwzapalne, ograniczając wytwarzanie komórek odpowiedzialnych za reakcje astmatyczne i alergiczne.

Źródła:

• Tłuste ryby i skorupiaki

• Soja

• Warzywa liściaste

Magnez

Magnez to czwarty pod względem ilości minerał występujący w naszym organizmie, niezbędny do zachowania dobrego stanu zdrowia. Jego obecność umożliwia pracę enzymów, które pełnią funkcje naturalnych katalizatorów przyspieszających reakcje chemiczne zachodzące w organizmie.

Magnez ułatwia też rozluźnianie mięśni otaczających drogi oddechowe i przyczynia się do lepszej reakcji organizmu w czasie walki z infekcją.

Źródła:

• Orzechy

• Płatki zbożowe

• Nasiona

• Marchew i szpinak

• Owoce morza

Zanieczyszczenie powietrza w pomieszczeniach a stan płuc

Ile czasu spędzamy w pomieszczeniach? O wiele więcej niż można przypuszczać. Około 90 procent czasu spędzamy w budynkach, zatem powietrze, które się w nich się znajduje ma ogromne znaczenie dla naszego zdrowia.

Zła jakość powietrza w pomieszczeniach wiąże się z chorobami płuc takimi jak astma czy alergie, przewlekła obturacyjna choroba płuc i rak płuc. Ma ona także wpływ na inne części ciała. Osoby z chorobami płuc są znacznie bardziej podatne na niezadowalającą jakość powietrza w pomieszczeniach, a przecież chorzy cierpiący na poważne choroby zwykle spędzają więcej czasu w budynkach.

Poniżej znajdziesz listę rzeczy, które już teraz możesz zmienić

1. Nie pozwalaj palić papierosów w zamkniętych pomieszczeniach.
2. Pilnuj, by Twój dom był dobrze wietrzony. Wietrz pomieszczenia kilka razy w ciągu dnia przez 5 – 10 minut, zwłaszcza po gotowaniu lub prysznicu.
3. Konserwuj prawidłowo urządzenia gazowe.
4. Jeśli masz kominek, sprawdzaj, czy komin odprowadzający dym jest czysty i w dobrym stanie. Spalaj w nim wyłącznie suche, nie poddane chemicznej obróbce drewno. Nie pal śmieci ani opakowań.
5. Unikaj wycieków wody i ograniczaj poziom wilgotności.
6. Jeśli żyjesz w miejscu o wysokim stężeniu radonu (domy budowane na podłożu granitowym, jak ma to miejsce w pewnych regionach Szwecji oraz w zachodniej części Wielkiej Brytanii), poproś o sprawdzenie poziomu tego pierwiastka.
7. Używaj materiałów budowlanych i mebli o niskiej emisji zanieczyszczeń. Wybieraj produkty i materiały oznaczone europejskim znakiem „Ecolabel” (http://ec.europa.eu/environment/ecolabel) lub z innym zatwierdzonym certyfikatem.
8. Zainstaluj detektory dymu i tlenku węgla.
9. Detergenty, środki czystości, odświeżacze powietrza itp. emitują substancje chemiczne do powietrza. Zawsze po ich stosowaniu dobrze przewietrz pomieszczenie.

Dodatkowe informacje można znaleźć na stronie internetowej  www.environment.european-lung-foundation.org i www.env-health.org

(fragment  za http://doz.pl )

Zobacz i wybierz . Wartościowa wiedza.

http://www.ekademia.pl/kurs/wyrownywaniedeficytow#t29440

Ciekawostka : Zimowe dzieci częściej mają astmę, alergie pokarmowe czy zapalenie skóry.

Efekt ten ma związek z niedoborem powstającej pod wpływem promieni słonecznych witaminy D – co zakłóca rozwój układu immunologicznego. Jesienią i zimą światła słonecznego jest oczywiście mniej.

( www.naukawpolsce.pap.pl )

Sudoku to bardzo popularna gra wymyślona przez Japończyków.  Są to puzzle z liczb, a nazwa gry pochodzi od japońskich słów Su czyli cyfra i doku oznaczający pojedynczy.  Sudoku to plansza podzielona na 81 pól (po 9 pól w każdym rzędzie i każdej kolumnie), oraz na 9 mniejszych obszarów, zawierających po 9 pól.
Na początku gry niektóre z pól planszy Sudoku są już wypełnione cyframi.
Celem gry jest uzupełnienie pozostałych pól planszy cyframi od 1 do 9 (po jednej cyfrze w każdym polu) w ten sposób, aby każda z cyfr wystąpiła tylko po jednym razie w każdym wierszu, kolumnie i obszarze.

W Wielkiej Brytanii sudoku stosuje się na szeroką skalę na lekcjach zarówno jako ćwiczenie dodatkowe dla  uczniów, którzy wcześniej poradzili sobie z wyznaczonym przez nauczyciela zadaniem, a także jako ćwiczenie na ‘rozkręcenie’ procesów myślowych.

W jaki sposób sudoku może pozytywnie wpłynąć na rozwój dziecka?

Nie tylko rozwija ono procesy logicznego myślenia, ale także może przyczynić się do ugruntowania poczucia własnej wartości poprzez poczucie sukcesu. Powinno być ono zatem dostosowane do wieku i umiejętności dziecka tak, aby miało one poczucie satysfakcji. I tak dzieci w wieku ok. 5. lat mogą już rozwiązywać sudoku 4×4, aż do 9×9 lub kwiatowe.

Dlaczego sudoku jest tak atrakcyjne?

To wciąga! A skoro wciąga, to najlepsza oznaka tego, że jest to czysta przyjemność, zarówno dla nas samych, jak i dla naszego umysłu spragnionego wysiłku intelektualnego.

Podsuńmy dzieciom ten twórczy wynalazek. Niech i one czerpią z niego jak najwięcej i jak najczęściej.

Zobacz :

http://otodzieci.pl/gry-edukacyjne/sudoku-dla-dzieci/

http://www.bobibobi.13tka.com/gry-logiczne/kwiatowe-sudoku.php

http://portgier.pl/gra/3914/sudoku_online

Zagraj w sudoku online lub pobierz

http://www.sudokuxl.pl/

Zobacz również

http://otodzieci.pl/strony-dla-dzieci/czas-dziecipl/

http://edugames.pl

http://www.info.e-dziecko.eu

http://www.naprzerwie.pl/naprzerwie/0,0.html

Dobrej zabawy

Zobacz i wybierz . Wartościowa wiedza.

http://www.ekademia.pl/kurs/wyrownywaniedeficytow#t29440

Co szczególnego jest w muzyce Mozarta?

Terapeuci twierdzą, że jest jasna, ma doskonałą formę i wysoką częstotliwość dźwięku.Podobno taki wpływ mają powtarzalne motywy w muzyce Mozarta ( jak w muzyce POP). To one  mogą w jakiś sposób oddziaływać na centra w korze mózgowej. Taki swoisty bardzo pozytywny e- narkotyk . Muzyka działająca na podświadomość.
Podczas ćwiczeń przy tej muzyce poprawiają się pamięć i koncentracja.

Eksperymentalne wykorzystanie jej dźwięków jest  pomocne w leczeniu zaburzeń słuchu, dysleksji, autyzmu, nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD) i innych umysłowych i fizycznych zaburzeń.

Jej fragmenty są wykorzystywane do różnego rodzaju terapii.

Wiadomo, że dźwięk działa na naszą fizjologię (ostry hałas wywołuje wydzielanie hormonu stresu – kortyzolu), nasz nastrój, ale także przebieg nauki ( trudniej się uczy i pracuje w hałasie), czy wreszcie na nasze zachowanie – unikamy nieprzyjemnych dźwięków. Miłe dla nas dźwięki wprawiają nas w dobry nastrój, stajemy się rozluźnieni, lepiej się koncentrujemy. Jest nam przyjemnie, więc zaistniałe sytuacje  w tym stanie,  kojarzą się nam  przyjemnie.

Muzyka Mozarta ma wyjątkowy charakter, bo wpływa np. na układ nerwowy i aktywność sensomotoryczną człowieka .

Wysokie częstotliwości tych dźwięków są zgodne z rytmem pracy serca .

Równoważy również procesy emocjonalne.
Trudno w to uwierzyć, ale dźwięk dociera już do płodu w macicy kobiety, czy nawet wtedy, gdy człowiek jest w śpiączce .
Muzyka pozwala na uwolnienie się od stresu związanego z chorobą, może redukować ból.

Nie jest rzecz jasna cudownym lekarstwem, choć wiele badań potwierdziło, jak ważna jest dla zdrowia stymulacja słuchowa.
Muzyka i rytmiczne dźwięki są używane przed i po operacjach chirurgicznych, puszcza się je też pacjentom, którzy przeszli urazy głowy.

” Podobno ta muzyka podnosi również iloraz inteligencji – z badań przeprowadzonych w 1993 r. wynika, że uczniowie słuchający Mozarta osiągnęli wyższe wyniki w teście inteligencji.Dowiedziono także, że słuchanie jej we wczesnych latach życia pomaga budować neuronalne drogi, które mają wpływ na rozwój języka, pamięci i poczucia przestrzeni.”

Inne źródła donoszą :

„ Obecnie naukowcy z Uniwersytetu Wiednia – Jakob Pietschnig, Martin Voracek i Anton K. Formann – ucinają dyskusję na temat “efektu Mozarta”, przedstawiając precyzyjne wyniki analiz tego zjawiska. “Z pojawiających się co jakiś czas badań nie wynika nic, co pozwalałoby sądzić, że częstsze słuchanie muzyki Mozarta poprawia pracę mózgu i usprawnia nasze poznawcze wysiłki” – twierdzą…. Ściśle określonego “efektu Mozarta” – takiego, jakiego istnienie zasugerowała w swojej publikacji z 1993 r. Rauscher, nie da się potwierdzić. Analizy Austriaków każą więc włożyć go pomiędzy bajki.”

(Za PAP – Nauka w Polsce)

Czy muzyka Mozarta to swoisty e- narkotyk ?

Obecnie pojawia się coraz więcej muzyki mającej celowo oddziaływać na podświadomość- muzyka synchronizująca półkule mózgowe, inna działająca  na obszary w mózgu pomagające schudnąć, inna pomagająca lepiej się zmotywować…Jakiej się doczekamy-powodującej euforię, omamy, szaleństwo..?

Pozostańmy przy Mozarcie. Osobiście bardzo polecam.

Jeżeli zdecydowanie nie lubisz muzyki Mozarta to słuchaj dźwięku wodospadu, szumiącej wody – mają podobne działanie .

( fragment- źródło: Gazeta Wyborcza 16-05-2003)

Jakie masz doświadczenia związane z muzyką Mozarta ?

Osobiście bardzo polecam.

Zobacz i wybierz . Wartościowa wiedza.

http://www.ekademia.pl/kurs/wyrownywaniedeficytow#t29440

Skomentuj

W pierwszym okresie (7-8 lat)

- dziecko przechodzi fazę adaptacji do środowiska i jego wymagań, do nauczy­cieli i rówieśników. Okres ten wymaga od niego dużego wysiłku fizycznego i psychicznego ( mówi się nawet o kryzysie siódmego roku życia).

W tym czasie dziecko bardzo intensywnie przeżywa doznania o charakterze społecznym, szuka oparcia w dorosłych, szczególne znaczenie dla niego nabiera rola nauczyciela-wychowawcy, którego autorytet nierzadko przewyższa autorytet rodziców. Ten okres jest istotny dla dzieci w zakre­sie uczenia się współpracy i współdziałania.

To również etap przygotowujący dziecko do na­stępnej fazy, jaką jest dojrzewanie, i dlatego powinna go cechować wyjątkowa harmonia.

W tym okresie powinno ono nauczyć się:

-         samodzielnej obserwacji

-         samodzielnego myślenia,

-         panowania nad własnymi pragnieniami i instynktami

-         powinno umieć podporządkować się normom.

Konieczność opanowania tych umiejętności podkreślono w zadaniach szkoły przedstawionych, w Podstawie Programowej. Zdefiniowano je jako umie­jętności kluczowe, czyli uniwersalne i ponadprzedmiotowe.

Opanowanie ich ma umożliwić uczniom pełny udział w życiu społecznym, sprawne funkcjonowanie w zmieniającej się rze­czywistości oraz samodzielne uczenie się W szkole życie spo­łeczne przebiega głównie pod kierunkiem nauczyciela.

Dzieci uczą się

-         kierowania procesami poznawczymi,

-         ulega poprawie koncentracja uwagi,

-         spostrzeganie,

-         obserwacja zjawisk.

-         pod wpływem otoczenia dojrzewają one emocjonalnie i społecznie, zaczynają kształtować się ich zainteresowania i pasje.

W tym okresie szczególnie dynamicznie rozwijają się podstawowe funkcje sfery intelektual­nej: analiza, synteza wzrokowa, słuchowa  kinestetyczno-ruchowa.

Osiągnięcie odpowiednie­go ich poziomu jest warunkiem opanowania umiejętności czytania i pisania.

Cechująca w tym wieku dziecko skłonność do samodzielności, odkrywania otaczającego świata, chęć podejmowania aktywności poznawczej to te cechy, które zarysowują się szczególnie wyraźnie i są niezmiernie przydatne w nauce .

Jakie są Twoje doświadczenia

Zobacz również:

http://otodzieci.pl/gry-edukacyjne/sudoku-dla-dzieci/

http://www.bobibobi.13tka.com/gry-logiczne/kwiatowe-sudoku.php

http://portgier.pl/gra/3914/sudoku_online

http://www.info.e-dziecko.eu

http://www.naprzerwie.pl/naprzerwie/0,0.html

http://otodzieci.pl/strony-dla-dzieci/czas-dziecipl/

www.edugames.pl

Zobacz i wybierz . Wartościowa wiedza.

http://www.ekademia.pl/kurs/wyrownywaniedeficytow#t29440

Skomentuj

W nauczaniu-uczeniu się szczególnie istotną rolę odgrywają takie procesy po­

-     uwaga,

-     pamięć

-      uczenie się,

-     inteligencja, myślenie

-     mowa.

Jednak opis ograni­czony tylko do nich byłby niepełny.

Inne czynniki, takie jak:

-     rozwój biologiczny,

-     motoryczny,

-     emocjonalny

-     społeczny

wpływają w znacznym stopniu na ten proces .

Z PSYCHOLOGII ROZWOJOWEJ

Z po­jęciem rozwoju wiążą się takie określenia, jak:

• tempo rozwoju, czyli szybkość, z jaką różnorodne zmiany dokonują się w organizmie i psychice człowieka
• rytm rozwoju, który jest wyznaczony przez stopień regularności zachodzenia tych zmian w czasie i ich względną równomierność lub nierównomierność
• okresy krytyczne, czyli punkty zwrotne w rozwoju dziecka, w których następuje przej­ście z jednego cyklu do następnego.

1. Jeżeli rozwój dziecka jest wyraźnie nierównomierny, gdy dziecko od pierwszego miesiąca życia rozwija się w zwolnionym tempie, gdy doznaje ono w życiu wielu niepowodzeń, bo opanowuje różne sprawności i umiejętności nieco później niż ogół rówieśników, to mówimy o rozwoju dysharmonijnym.
2. 2. Kiedy dziecko rozwija się znacznie szybciej niż jego rówieśnicy, jest to oznaką przy­spieszonego rozwoju. Zjawisko przyspieszenia rozwoju – akceleracja – nie jest tylko właściwością indywidualną, zaobserwowano bowiem przyspieszenie tempa w zakresie rozwoju fizycznego, czynności poznawczych, postrzegania, myślenia oraz myślenia operacyjnego u dzieci z dużych aglomeracji, a także postrzega się zmiany w ciągu kolejnych pokoleń dzieci i młodzieży Polega ono na tym, że współczesne pokolenie dzieci osiąga wcześniej określone stadia czy etapy rozwojowe, niż osiągali je ich rodzice czy dziadkowie. Wa­runki ekologiczne, klimatyczne, ekonomiczne, społeczne, kulturowe działają modyfikująco na rozwój jednostki. Potencjalne możliwości rozwojowe są pełniej realizowane w sprzyjającym środowisku. Zarówno przyspieszenie, jak i opóźnienie mogą dotyczyć bądź całości psychomoto­rycznego rozwoju dziecka, bądź tylko określonej sfery czy płaszczyzny rozwojowej. Zjawiska te w pewnym stopniu są wrodzone, ale przede wszystkim zależą od wpływów środowiskowych.

Dzieci rozwijają się w swoim, bardzo indywidualnym rytmie.

Istnieją jednak typowe i charakterystyczne dla poszczególnych okresów rozwoju jednostki cechy, na­zywane właściwościami wieku.

Są one cechami głównymi i istotnie wyodrębniającymi i wy­różniającymi dany okres rozwojowy od innych. Nie stanowią luźnego zbioru cech; ich zespół składa się na zorganizowaną strukturę psychiczną. Tworzą one całokształt psychicznych czyn­ności regulujących i nadają danemu okresowi życia dziecka swoistą postać, charakterystycz­ną dla tego stadium rozwoju

Rozwój dziecka nie jest liniowy, lecz skoko­wy – tak więc propozycja klasyfikacji wiekowej ma przede wszystkim cel porządkujący.

W rozwoju dziecka wyróżniają się okresy znacznego przyspieszenia i okresy spowolnienia.

W rozwoju jednostki można także mówić o okresach przełomowych ,a także o okre­sach największej gotowości rozwojowej na wybrane bodźce. W tych określonych etapach rozwo­jowych dana kategoria czynników stymulujących wywiera na dziecko szczególnie silny wpływ w określonym czasie, kiedy indziej zaś oddziałuje znacznie słabiej i proces nabywania doświad­czenia staje się mniej skuteczny. W okresach tych dany rodzaj bodźców wywołuje głębsze zmia­ny w zachowaniu się jednostki wyłącznie w określonym, stałym czasie. Gdy mija ten czas, jed­nostka staje się mniej wrażliwa, obojętna na ten rodzaj pobudzenia.

-         Na przykład w wieku jedenastu lat dziecko osiąga maksymalny przyrost umiejętności językowych, umiejętność liczenia i myślenia.

-         W wieku trzynastu-piętnastu lat następuje spowolnienie nabywania tych umiejętności na korzyść rozwoju emocjonalnego i seksualnego

Okresy przełomowe są mo­mentami niezmiernie trudnymi dla dziecka, z drugiej jednak strony dziecko osiąga w nich mak­simum swoich możliwości na wybranych obszarach.

Przypadają one na wiek trzy, siedem, jedenaście i piętnaście lat.

Istnieje wiele klasyfikacji czynników rozwoju.. Na gruncie polskiej psychologii rozwojowej najbardziej rozpowszechniona jest koncepcja Marii Żebrowskiej, według której na rozwój psychiczny dziecka mają wpływ:

■    zadatki organiczne, czyli wrodzone wyposażenie anatomiczno-fizjologiczne

■    aktywność własna i działalność jednostki

■    środowisko

■    wychowanie i nauczanie

Jakie są Twoje doświadczenia?

Zobacz i wybierz . Wartościowa wiedza.

http://www.ekademia.pl/kurs/wyrownywaniedeficytow#t29440

Skomentuj